دکمه موبایل منو

تعاریف و مفاهیم:

شهرستان: واحدی از تقسیمات کشوری است با محدوده جغرافیایی معین که از به‎ هم ‌پیوستن چند بخش همجوار که از نظر عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی‌، اقتصادی‌، سیاسی و فرهنگی واحد متناسب و همگنی را بوجود آورده‌اند.

بخش: واحدی از تقسیمات کشوری است که دارای محدوده ‌جغرافیایی معین بوده و از به‎هم پیوستن چند دهستان همجوار مشتمل بر چندین مزرعه‌، مکان‌، روستا و احیاناً  شهر که در آن عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی‌، فرهنگی‌، اقتصادی و سیاسی‌، واحد همگنی را بوجود می‌آورد.

 شهر: محلی است با حدود قانونی که در محدوده جغرافیایی بخش واقع شده و از نظر بافت ساختمانی‌، اشتغال و سایر عوامل دارای سیمایی با ویژگیهای شهر می‌باشد.

دهستان: کوچک‎ترین واحد تقسیمات کشوری است که دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از به ‎هم ‌پیوستن چند روستا، مکان و مزرعه ‌همجوار تشکیل می‌شود که از لحاظ محیط طبیعی‌، فرهنگی‌، اقتصادی و اجتماعی همگن بوده و امکان خدمات‎رسانی و برنامه‎ریزی در سیستم ‌و شبکه واحدی را فراهم می‌نماید.

 

قسمت ۱) مشخصات طبیعی و تقسیمات کشوری

کشور جمهوری اسلامی ایران با مساحت خاکی ۱۶۲۸۷۵۰ کیلومتر مربع در نیمه جنوبی منطقه معتدل شمالی بین ۲۵ درجه و ۰۰ دقیقه تا ۳۹ درجه و ۴۷ دقیقه عرض شمالی از خط استوا  و ۴۴ درجه و ۰۲ دقیقه تا ۶۳ درجه و ۲۰ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد. میانگین ارتفاع آن بیش از ۱۲۰۰ متر از سطح دریا است. پست ترین نقطه داخلی با ارتفاع ۵۶ متر در چاله لوت و بلندترین قله آن دماوند با ارتفاع ۵۶۱۰ متر در میان رشته کوه البرز قرار دارد. در کناره جنوبی دریای خزر ارتفاع زمین ۲۸ متر پایین تر از سطح دریای آزاد می‎باشد.

جمهوری اسلامی ایران از شمال به جمهوری ترکمنستان‌، دریای خزر، جمهوری آذربایجان و ارمنستان‌، از مشرق به افغانستان و پاکستان‌، و از جنوب به دریای عمان و خلیج فارس و از مغرب به عراق و ترکیه محدود است‌.

کشور ایران از نظر تقسیمات کشوری در پایان سال ۱۳۸۸ دارای ۳۰ استان‌، ۳۸۰  شهرستان‌، ۹۴۵  بخش‌، ۱۱۰۵ شهر، ۲۴۵۹  دهستان بوده است‌.

 

قسمت ۲) اطلاعات جمعیتی کشور

۱ـ تعداد کل جمعیت کشور:

براساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵جمعیت ایران معادل ۷۰۴۹۵۸۷۲ نفر با نرخ رشد سالانه ۶/۱  درصد بوده است‌.

در این سال ۴۶/۶۸ درصد جمعیت‌، شهری و ۳۹/۳۱ درصد روستایی و مابقی غیر ساکن بوده‌اند.

 

جمعیت سالهای مختلف و درصد رشد بین دو سرشماری

                                                                                                     (واحد: میلیون نفر)

سال

1290

1305

1315

1325

1335

1345

1355

1365

1375

1385

تعداد

14/9

46/10

96/11

16/14

95/18

79/25

71/33

45/49

05/60

50/70

درصد رشد

6/0

5/1

4/1

0/2

1/3

1/3

7/2

9/3

0/2

6/1

توزیع استانی جمعیت کشور در جدول 1ـ20 ارائه شده است.

2ـ جنسیت‌:

در سال 85 تعداد 35866533 نفر (9/50 درصد) مرد وتعداد 34629249 نفر(1/49 درصد) زن بوده‌اند که در نتیجه نسبت جنسی 104 بدست ‌می‌آید بدین مفهوم که بازاء هر 100 نفر زن‌، 104 نفر مرد وجود داشته است‌.

این نسبت برای اطفال کمتر از یکساله 104 و برای افراد 65 ساله و بیشتر 114 بوده است‌.

 

3ـ طبقات سنی‌:

در سال 85  از جمعیت کشور 08/25 درصد در گروه سنی کمتر از 15 ساله‌، 73/69 درصد در گروه سنی 15 ـ 64 ساله و 19/5 درصد در گروه سنی 65 ساله و بیشتر قرار داشته‌اند.

 

 

اطفال کمتر از یکسال

نو باوگان    1ـ 5 ساله

کودکان     6ـ 10 ساله

نوجوانان  11ـ 14 ساله

جوانان     15ـ 24 ساله

میانسالان   25ـ 64 ساله

بزرگسالان  65 ساله‎ و بیشتر

تعداد

1141967

5433658

5601390

5504614

17738183

31419379

3656591

درصد

62/1

71/7

95/7

81/7

16/25

57/44

19/5

 

4ـ دین‌:

در سال 85 از جمعیت کشور 44/99 درصد را مسلمانان تشکیل می‌داده‌اند.

 

 

جمع

مسلمان

زرتشتی

مسیحی

کلیمی

سایر و اظهار نشده

تعداد

70495782

70097741

19823

109415

9252

259551

درصد

100

44/99

03/0

16/0

01/0

37/0

 

5ـ سواد و آموزش‌:

در سال 85 تعداد 54082  هزار نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر کشور 54/84 درصد باسواد بوده‌اند.

نسبت باسوادی برای مردان 66/88 درصد و برای زنان 27/80 درصد بوده است‌.

نسبت باسوادی در نقاط شهری برای مردان 60/71 و برای زنان 22/73 درصد و در نقاط روستایی برای مردان 40/28 درصد و برای زنان 78/26 درصد بوده است‌.

 

6ـ وضع فعالیت‌:

در سال 85 افراد شاغل و افراد بیکار (جویای کار) در مجموع‌، 43/39 درصد از جمعیت دهساله و بیشتر کشور را تشکیل می‎داده‌اند.

از جمعیت فعال کشور 88/67 درصد را شهری،3193 درصد را روستایی و19/0 مابقی ‌غیرساکن بوده‌اند.

 

قسمت 3) تعداد افراد مورد حمایت نظام حمایتی کشور

در پایان سال 1387 قریب 16/6 میلیون نفر (7/8 درصد جمعیت کشور) مورد حمایت مستمر و سازمان یافته خدمات حمایتی کشور قرار داشته‌اند(کمیته امداد امام خمینی 4625 هزار نفر، سازمان بهزیستی 490 هزار نفر، بنیاد شهید و امور ایثارگران 1040 هزار نفر شامل(497 هزار نفر افراد خانواده محترم شهداء و 543 هزار نفر جانبازان عزیز) و علاوه بر آنها، حداقل 7/2 میلیون نفر بصورت‌ موردی یا مقطعی‌، از خدمات و حمایتهای اجتماعی مقرر استفاده نموده‌اند.

 ـ افزون بر 75 درصد از افراد مورد حمایت مستمر خدمات اجتماعی مذکور مورد حمایت کمیته ‌امداد امام خمینی (ره‌) قرار داشته‌اند.

 

قسمت 4) هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی کشور

بر اساس نتایج آمارگیری از هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی کشور توسط مرکز آمار ایران در سال 1387 متوسط هزینه هر خانوار شهری با میانگین نفرات هر خانوار 87/3 نفر مبلغ 94214 هزار ریال در سال (7851 هزارریال در ماه‌) بوده است که نسبت به رقم مشابه سال قبل 9/15 درصد افزایش داشته است‌.

همچنین در این سال هزینه متوسط هر خانوار روستایی با میانگین نفرات هر خانوار 49/4 نفر مبلغ 53995 هزار ریال در سال (4500 هزار ریال در ماه‌) بوده است که نسبت به رقم مشابه سال قبل 5/10 درصد افزایش داشته است‌. توزیع درصد هزینه خانوارها در جدول زیر منعکس شده است‌.

 

مأخذ:

1ـ سالنامه آماری سال 1387 مرکز آمار ایران